مقاله ی انتخاب شده به مناسبت روز خانواده
نقش خانواده در موفقیت تحصیلی و اجتماعی فرزندان
جمال مسلمی (ولی دانش آموز هوزان مسلمی)
نقش خانواده به عنوان اولین محیط آموزشی در موفقیت تحصیلی ، پیشگیری از بروز مشکلات رفتاری وپیشرفت اجتماعی کودکان انکار ناپذیر است . بعضی از خانواده ها ، الگوی تربیتی مفیدی را برای کودکان خود پیاده نمی کنند و بر طبق نظرات شخصـی و گاه اشتباه به تربیـت کودکـان خـود می پردازند . به عبارتی روش تربیتی سازنده نیست . تربیت سازنده روشی است که هدف آن تقویت رشد کودکان و مدیریت رفتارآنان به گونه ای سازنده و بی ضرر باشد .این شیوه بر اساس ارتباط خوب و توجه مثبت به کودکان برای کمک به رشد آنان پایه ریزی شده است. کودکانی که با شیوه ی تربیـت سازنده پرورش می یابنداحتمال رشد مهارت ها از جمله مهارت ها ی تحصیلی و اجتماعی و ایجاد احساس خوب نسبت به خود در آن ها بیشتر است .همچنین احتمال بروز مشکلات رفتاری در آن ها کمتر است .
تربیت سازنده ی فرزندان شامل اصول مشخصی است :
1-آماده کردن یک محیط امن و مورد علاقه برای فرزندان :کودکان نیازمند یک محیط جذاب هستند که فرصت های لازم را برای جستجو ،کشف ، تجربه و رشد مهارت های آن ها فراهم می آورد . خانه ای که چنین شرایطی داشته باشد کنجکاوی کودک و رشد زبان و قوای هوشی او را تحریک خواهد کرد . هم چنین می تواند کود ک را سرگرم و فعال نگاه داشته و احتمال بد رفتاری اورا کاهش دهد .
2 - ایجاد محیط سازنده برای یادگیری : والدین لازم است در دسترس کودکان باشند ، این بدان معنی نیست که همیشه با کودک خود باشند بلکه منظور آن است در هنگامی که کودک به کمک، مراقبت یا توجه نیاز دارد، در دسترس او باشند . کودک باید تشویق شود که بعضی چیز ها را در محیط پیرامون بیازماید . تشویق و توجه مثبت به کودکان کمک می کند که برای یادگیری انگیزه پیدا کنند .
3- استفاده ازانضباط قا طعا نه واجرای قوانین و مقررات : انضباط قاطعانه به معنای ثبات در رفتار باکودک ، به سرعت عمل کردن هنگام بد رفتاری کودک و آموزش به کودکان بر ای ارائه ی رفتار قابل قبول است . در این صورت کودکان می آموزند که مسئولیت رفتار خود را بپذیرند ، از نیاز های دیگران آگاه شوند و کنترل بر خویش را افزایش دهند . اگر والدین در رفتار خود ثبات داشته باشند ، کودکان نیز با احتمال کمتر مشکلات رفتاری بروز خواهند داد . از طرفی وجود قوانین و مقررات در منزل مثل ساعات خواب و بیداری ، مسواک زدن، ساعات مشخص برای تفریح ،تماشای تلویز یون و ... کودک رابا محدودیت ها ساز گار می کند و او می تواند در محیط اجتماعی ساز گاری بهتری داشته باشد .
4- داشتن انتظارات واقع بینانه : انتظارات والدین از کودک به این امر بستگی دارد که آن ها چه چیزی را برای کودکان در سنین مختلف طبیعی در نظر می گیرند . کودکان با یک دیگر متفاوت هستند و با سرعت های متفاوتی رشد می کنند .بنا براین والدین باید متناسب با سن رشد و توانایی های کودک از وی انتظار داشته باشند . نباید از کودک انتظار داشت کامل باشد همچنان که نباید از خود نیز انتظار داشته باشید که والدین کامل و بی نقصی باشید .
5 - درک و همکاری میان اعضای خانواده و ایجاد روابط شاد و دل نشین : دو عنصر حیاتی و کلیدی برای حفظ روابط سالم در خانواده همدلی و درک میان اعضای خانواده و توان حل مسایل است . فهمیدن هم دیگر پلی برای ایجاد حل مسایل است. والدین باید فرصت ابراز احساسات را به کودک خود بدهند و به آنان به خوبی گوش دهند . در این صورت صمیمیت و همدلی ایجاد خواهد شد .
6 - اهمیت ارتباط پدر و مادر: تعارضات مکرر و شدید والدین قطعا به کودکان آسیب می رساند و باعث مشکلات رفتاری و هم چنین افت تحصیلی آن ها خواهد شد. بنا براین باید ارتباطات پدر و مادر نیز بهبود یابند. یکی از موثرترین راه ها برای افزایش ارتباط میان همسران افزایش زمان تفریح آن هاست .
7- ایجاد شبکه ی ارتباطی جامعه : به نظر می رسد در زندگی امروزی ، خانواده ها کمتر با جامعه و بستگان و همسایگان ارتباط دارند ، بر خلاف نسل گذشته که خانواده ها حامی هم دیگر بوده اند و از نظر هیجانی به هم نزدیک بودند . تحقیقات نشان داده که هر چه خانواده ها بیشتر حامی هم دیگر باشند مشکلات خانواده کم تر و روابط اجتماعی کودکان نیز بهتر خواهد شد در کل آمـوزش مهارت های فرزند پـروری لازم است به همه ی والدین ارائه شود تا با استفاده از این مهارت ها و به کار بردن شیوه ی تربیتی مناسب کودکان رشد بهتر ، موفقیت تحصیلی بیشتر و روابط اجتماعی موثرتری داشته باشند.
|
|
