« مدارس هیأت امنایی الگوی مناسب مدرسه داری مبتنی بر مدرسه محوری »

بسم الله الرحمن الرحیم
خداوند را برگذشته ی خود شاکریم و برای آینده از او کمک می خواهیم 

  در عصر کنونی یکی از مشکلات و چالش های جدید که برگستره ی آموزش و پرورش وکانون مقدس خانه ومدرسه سایه افکنده،نگرانی های موجود در روند تعلیم و تربیت و تحقق اهداف عالیه در راستای عدالت گستری ، مهر ورزی ، شکوفایی و شادابی هر چه بیشتر غنچه های معرفت و دانایی با رایحه ی حیات بخش قرآنی است . بی تردید آموزش و پرورش به عنوان متولی این امر با بکارگیری تمام توان و ظرفیت های قانونی در خدمت جامعه ، خانواده و آینده سازان ایران اسلامی قرار دارد. از آنجا که نقش موثر اولیا ، دانش آموزان ، خیرین ، نهاد ها، سازمان ها و گروه های اجتماعی همراه با دست اندرکاران آموزش و پرورش برای تصمیم گیری مشارکتی و مدیریت کیفیت جامع به مثابه فرصت ممتازی برای شکوفایی نظام تعلیم و تربیت کشور تلقی می شود. به منظور ایجاد زمینه همکاری و شرایط مطلوب در تقویت فرهنگ مشارکت ، ارتقاء کیفیت و بهبود فعالیت های آموزشی و پرورشی با استفاده از توانمندی ها و ظرفیت های موجود فرهنگی ، اجتماعی و اقتصادی مدارس، اداره ی مدارس بصورت گروهی با ترکیبی از امناء و معتمدین با تصویب آئین نامه توسعه مشارکت های مردمی به شیوه ی مدیریت هیأت امنایی میسر گردیده است . امیدواریم با توسعه ی این گونه مدارس بصورت نظام مند و راهبردی با درایت و هوشمندی دست اندر کاران بویژه تبین آثار سازنده و نحوه اداره مدارس با مشارکت گسترده فکری و عملی اولیاء زمینه کاربست مدارس هیأت امنایی به وجه احسن فراهم گردیده و شاهد پیشرفت تحصیلی و تربیت نسلی پویا ، خلاق ، با فضیلت و آگاه در پهن دشت ایران اسلامی باشیم .

  فرشاد ابراهیم پور معاون وزیر و رئیس سازمان مدارس غیر دولتی و توسعه ی مشارکت های مردمی


عوامل موثر در کار آمدی فعالیت هیأت امناء مدارس
1- عضویت نیرو های توانمند و کار آمد که هم آشنایی به امور مدارس را داشته باشند و هم وقت کافی برای رسیدگی به امور داشته و بتوانند با انگیزه و علاقه کافی وظیفه خود را در هیأت مناء انجام دهند. 
2- اطلاع رسانی خوب و به موقع در مورد هیأت امناء و کارایی و اهداف آن در مدرسه به اولیا و دانش آموزان و تماس و برقراری ارتباط دائمی با اولیا از طریق تشکیل جلسات با اولیا برای تعامل بیشتر و جذب مشارکت های آنان در همه ی زمینه ها .
3- اجرای فعالیت های فوق برنامه در مدرسه با کیفیت خوب و ایجاد زمینه های رشد مسائل آموزشی و پرورشی و به روز شدن امور در برنامه های هیأت امناء برای جلب انگیزه و توجه دانش آموزان در ترقی و رشد مدارس هیأت امنایی نسبت به قبل آن .
4- دیدگاه مدیر مدرسه نسبت به هیأت امنا که خود دبیر آن می باشد ، باید دیدگاهی مشورتی و هماهنگ در تصمیم گیری امور مدرسه باشد و از تخصص اعضا حسن استفاده را بنماید و از طرفی دیگر دیدگاه هیأت امناء هم نسبت به مدیر باید به عنوان سرگروه و سرپرست تیم اجرایی در مدرسه باشد که عاملی برای مصوبات هیأت امناء است و نباید هیأت امناء بعنوان بازوی مدیر یا مجری تصمیمات فردی او باشند و همین طور هیأت امناء هم نباید انتظار داشته باشند که مدیر صرفاً تابع نظرات آنان باشد. 
5- تهیه ی برنامه ی سالانه ی پیش بینی شده بر اساس اهداف آموزشی و تربیتی مدرسه که قابل اجرا باشد وصرفاً به عنوان یک برنامه یا فوق برنامه پیشنهادی برای توجیه دریافت کمک های مردمی نباشد بلکه با توجه به بودجه قابل جذب توسط سرانه دانش آموزی عملی و واقعی باشدو براساس اولویت قابل طرح باشد.

شاخص های کلی مورد انتظار برای هیأت امنیی شدن مدارس

1-مدارس به صورت مستقل و یک نوبته دایر باشند .
2-مدرسه در فعالیت های تربیتی و آموزشی فعال باشد. از قبیل : 
  - اجرای طرح های نو آموزشی 
  - برگزاری مسابقات علمی و پژوهشی و کسب رتبه های برتر در منطقه 
  - برگزاری اردوهای علمی و تربیتی 
  - فعالیت های شاخص قرآنی ، فرهنگی هنری و ورزشی 
3- امکان تأمین نیروی انسانی متخصص، مجرب و واجد شرایط مطابق با ضوابط و مقرارت آموزش و پرورش برای اجرای فعالیت های رسمی و فوق برنامه آموزشی و پرورشی در مدرسه وجود داشته باشد. 
4- مدیر مدرسه ، انجمن اولیا و مربیان و شورای مدرسه از روحیه و باور مشارکت پذیری برخوردار باشند. 
5- ساکنان منطقه از نظر اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی پذیرای راه اندازی مدرسه ی هیأت امنایی باشند. 
  6-مدرسه دارای تجهیزات آموزشی و کمک آموزشی در حد مناسب( مشتمل بر تجهیزات رایانه ای ، وسایل سمعی و بصری ، لوازم ورزشی و بهداشتی ، لوازم آزمایشگاهی و... ) برای اجرای برنامه ها ی آموزشی و تربیتی باشد. 
 7-مدرسه دارای فضای فیزیکی مناسب ( مشتمل بر کلاس های درس ، نمازخانه ، آزمایشگاه، فضای ورزشی ، کارگاه رایانه و ... ) باشد. 

برخی از محاسن مدارس هیأت امنایی : 
1- امکان نظارت بیشتر مردم بر فرآیند آموزرش و پرورش
2- استفاده از فکر و اندیشه ی اولیا و صاحب نظران در امر آموزش و پرورش 
3- ارتباط با دستگاه ها و نهاد های محلی ( مساجد ، شورا یاری محله و ... ) 
4- امکان جذب کمک های مالی و تجهیزاتی از سایر بخش ها 
5- حرکت به سوی سپردن امر آموزش و پرورش به مردم 

اهداف مدارس هیأت امنایی
1-ارتقای کیفیت برنامه های آموزشی و پرورشی 
2- تقویت نظام مدیریتی ، مالی و اجرایی مدارس مبتنی بر گسترش عدالت آموزشی 
3- اجرای سیاست مدرسه محوری به عنوان الگویی برای اداره مدارس 
4- جلب و توسعه ی مشارکت های مردمی و خیرین در احداث و اداره ی امور مدارس

  سابقه ی مدارس هیأت امنای در شهرستان بانه 
  با توجه به محاسن مطرح شده وبنا به اهمیت نقش آموزش و پرورش در بهبود وضع دانش آموزان و درجهت اجرای برنامه چهارم توسعه اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی کشور وسیاست مدرسه محوری به منظور ارتقای کیفیت برنامه های آموزشی و تربیتی مدارس و جذب هرچه بیشتر مشارکت های مردمی در جهت کمک به امر آموزش و پرورش و بر طرف نمودن مشکلات و چالش هایی که دانش آموزان درخانه ومدرسه با آن مواجه می باشند و همچنین جهت حضور دانش آموزان مستعد و توانا درمحیطی که بتوانند به آسانی رشد نمایند تا در راستای ترقی منطقه و کشور به پیش بروند . مسئولین آموزش و پرورش شهرستان درسال 1384 با همکاری جمعی از دوستان و صاحب نظران تصمیم به اجرای طرح تاسیس مدرسه هیأت امنایی گرفتند. بنابراین تصمیم ، اولین مدرسه هیأت امنایی شهرستان در مهر ماه همان سال با مدیریت آقای ایوب مصطفایی در فضایی نه چندان رضایت بخش شروع بکار نمود . ولی از آنجا که تصمیم بسیارجدی پشتوانه طرح بود ومدیر لایق آن را اداره می نمود با تمام کاستی های که در پیش روی آن بود در همان سال اول با استقبال بسیار خوبی روبرو گردید و شاهد ثبت نام بیش از 160 نفر دانش آموز در پنج پایه ابتدایی شدیم . همین استقبال و پشتیبانی مردم باعث دلگرمی مسئولین شد و تداوم آن در سال های بعدی ادامه یافت . ودر سال 1387 دبستان های شهید بهشتی دختران و پسران ودر سال 1388 دبستان پسرانه ی سید جمال الدین اسدآبادی ودبستان دخترانه ی بنت الهدی نیز هیأت امنایی گردیدند. امید است که روند توسعه آن درآینده بیشتر شده و مدارس بیشتری را شامل گردد. تا شاهد پیشرفت تحصیلی وتربیتی فرزندان این مرزو بوم باشیم . 

اسامی افرادی که در راستای تاسیس اولین دبستان هیأت امنایی ( دبستان اندیشه نو ) شهرستان بانه تلاش نمودند.
1- تیمور مختار دخت در سمت مدیر آموزش و پرورش وقت شهرستان 
2- جلال گورگی در سمت معاون آموزشی مدیریت آموزش و پرورش وقت شهرستان
3- عبدالکریم نصرالهی در سمت معاون مالی مدیریت آموزش و پرورش وقت شهرستان
5- بهزاد رحیمی در سمت مدیر کار دانش 
4- رحمان میرزایی در سمت کارشناس آموزش ابتدایی و پیش دبستانی وقت 
5-محمد محمد زاده در سمت کارشناس سازمان دانش آموزی مدیریت آموزش و پرورش 
6- حامد رحیم زاده در سمت نماینده ی مدیران دوره ی ابتدایی
7- ایوب مصطفایی به عنوان مدیر دبستان هیأت امنایی  
8- مجید مصطفایی به عنوان معاون دبستان هیأت امنایی  
خلاصه ای از فعالیت قابل توجه اولین دبستان هیأت امنایی شهرستان بانه در طول چهار سال سابقه فعالیت  

1- اختصاص یک زنگ فوق برنامه در برنامه روزانه دبستان که شامل ( آموزش قرآن ، آموزش هنر ، ورزش در سالن ، آموزش خواندن و نوشتن زبان کردی ، تقویت کتاب خوانی و قصه گویی ، آموزش نمایش و بازیگری ، نمایش عروسکی و پرورش خلاقیت ) می باشد. 
2- تدوین کتاب کردی ویژه ی تدریس در زنگ فوق برنامه از سوی کمیته ی تدوین آموزشگاه (مدیر ، معاون ، آموزگاران ، ، دسته ای از اولیا ، دسته ای از اعضای هیأت امنا و موسسه ادبی فرهنگی شهرستان بانه ) 
3- حذف بوفه مدرسه و جایگزین کردن میان وعده ی غذایی (غذای گرم) زیر نظر کارشناسان تغذیه و بهداشت 
4- در نظر گرفتن آموزگاران خانم برای پایه های اول ودوم برای اولین بار در شهرستان 
5- موفقیت دانش آموزان دبستان در جشنواره ها ، آزمون های علمی و مدارس نمونه دولتی 
6- ایجاد مهارت های زندگی در دانش آموزان فارغ التحصیل جهت آماده شدن برای زندگی درجامعه 
7- فراهم نمودن شریط مناسب و هدایت اولیای دانش آموزان جهت جلب و جذب مشارکت آنان در امورات آموزشی و پرورشی فرزندانشان .
8- ایجاد روحیه ی اعتماد به نفس در دانش آموزان از طریق اجرای برنامه های مناسب در آموزشگاه 
9- تصمیم گیری مشارکتی اولیا و مربیان از طریق جلسات متعدد انجمن و هیأت امنا 
10- راه اندازی وبلاگ ویژه ی آموزشگاه ( http://ferge84.blogfa.com )
  11-انتشار گاهنامه ( ئه ستیره ) با همکاری آموزگاران و دانش آموزان 

اهم فعالیت ها و برنامه های اجرا شده در ماههای آذر و دی

  با توجه به این که به مناسبت هفته ی کتاب نمایشگاه کتابی در محل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان از مورخ 25 /8/88 لغایت 5/9/88 تشکیل شده بود . طبق هماهنگی به عمل آمده و رضایت والدین دانش آموزان در روز هایی سه شنبه و چهار شنبه مورخ 3/9/88 و 4/9/88 دانش آموزان از نمایشگاه دیدن نموده و اقدام به تهیه ی کتاب مورد نظر خود نمودند.

             

  در اجرای دستور العمل شماره سازمان آموزش و پرورش و نامه شماره مدیریت آموزش و پرورش شهرستان در روز یکشنبه مورخ 8/9/88 مانور آمادگی در برابر زلزله در دبستان برگزار گردید و در این مانور دانش آموزان با روش های عمل در زمان وقوع زلزله آشنا شده و عملاً آن را تمرین نمودند. 

 

    

 

  جلسه ی ماهانه ی هیأت امنای مدرسه در روز 23/9/88 تشکل و اعضای محترم هیأت امنا در خصوص مسایل و مشکلات و برنامه های مدرسه بحث و تبادل نظر نموده و نهایتاً مواردی را مصوب نمودند.  
  با توجه به مصوبه ی شورای عمومی و شورای آموزگاران از طرف آموزگاران و آموزشگاه امکانات لازم جهت برگزاری مسابقه ی علمی فراهم گردید و در روز مورخ مسابقه علمی در بین دانش آموزان پایه های سوم ، چهارم و پنجم برگزار گردید.  

برگزاری کلاس آموزش خانواده

روزهای دوشنبه و سه شنبه مورخ 88/9/16و 88/9/17ساعت 8 تا 9/30 شب کلاس آموزش خانواده ویژه پدران دانش آموزان پایه ی اول این دبستان ، برگزار می گردد.
این کلاس دیشب با حضور تعدادی از اولیای دانش آموزان برگزار گردید و از آقای محمد صالح خسروی به عنوان مدرس دعوت به عمل آمده بود . هدف  از برگزاری این کلاس افزایش بنیه ی علمی والدین در امورات آموزشی و تربیتی فرزندان و مشارکت و هماهنگی بیشتر آنان با اولیای مدرسه می باشد.

برگزاری مسابقه علمی

  روز دوشنبه مورخ 88/9/9 مسابقه علمی ،درسی  در بین دانش آموزان پایه ی چهارم این دبستان برگزار گردید. سوالات این آزمون به شیوه ی چهار گزینه ای و دارای پاسخ نامه از کل دروس این پایه توسط آموزگاران مربوطه تدوین و طراحی شده بود. نتیجه آزمون هفته ی آینده اعلام خواهد گردید و به نفرات برتر جوایزی داده خواهد شد.

 سوالات این آزمون متعاقبا جهت دسترسی دانش آموزان بر روی وبلاگ قرار داده می شود.

اعضای هیأت امنای دبستان اندیشه ی نو

1- محمد حیدری  ،  رئیس هیأت امناء  و صاحب نظر آموزشی

2- ایوب مصطفایی  ، دبیر هیأت امنا و مدیر مدرسه

3- عبدالکریم صادقی ، رئیس انجمن اولیاء و مربیان

4- مجید مصطفایی ، عضو هیأت امنا و معاون مدرسه

5- سید ایوب حسینی ، عضو موسسه فرهنگی

6- سید حسین حسینی ، معتمد محل

7- حمید خورشیدی ، مدیر موسسه ی خدماتی و تولیدی

8-سعادت نصرالهی ، ولی دانش آموز

9- ایران شریفی ، صاحب نظر آموزشی

10- شادی شمسی، معلم مدرسه

11- جمال مصطفوی، معلم مدرسه

نمایشگاه کتاب

به مناسبت هفته ی کتاب ، نمایشگاه کتابی در کانون پرورش فکری کودکان دایر گردیده است . به همین مناسبت جهت آشنایی بیشتر دانش آموزان با کتاب و  تشویق آنها برای کتابخوانی ، آموزشگاه در نظر دارد روزهای سه شنبه و چهارشنبه مورخ 88/9/3و 88/9/4 دانش آموزان را جهت بازدید به نمایشگاه ببرند.

مشکلات املایی دانش آموزان از نگاهی دیگر

حامد احمدی

معلم پایه ی پنجم 

عدّه ی زیادی از دانش آموزان در نظام آموزشی ما دچار اختلال یادگیری هستند ، طبق گزارش های رسمی آموزش و پرورش 4 تا 12 درصد از دانش آموزان در هر سال اختلال یادگیری دارند. . . بی تردید تعداد واقعی بیش از این خواهد بود.برای مقابله با این معضلات آموزشی هریک از معلّمان روش های خاصی را اتخاذ می کنند ،برخی از این روش ها به علت علمی نبودن سبب سرخوردگی تحصیلی دانش آموزان می گردد. عمده ترین مشکل املایی دانش آموزان
الف – نارسا نویسی: . . 1- نارسانویسی به وضعیتی اطلاق می شود که دانش آموز قواعد نگارشی را در هنگام نوشتن رعایت نمی کند . تمام کلمه یا بخشی از حروف آن را نمی تواند هم اندازه و هم شکل طبق قواعد نگارشی بنویسد ، همچنین نارسایی آموزش در مورد استثنا ها و قواعد نگارشی جزو این دسته از مشکلات است .
  مثل نوشتن کلمه ی( بندگی )به صورت( بنده گی) یا نوشتن کلمه ی( خواهر )به صورت (خاهر )و ... در این نوع اختلال دانش آموز کلمه را از نظر نقطه، دندانه، شکل درست حرف و ... کاملا درست می نویسد تنها مشکل این است که دانش آموز معیار درست نویسی کلمه و حروف آن را رعایت نمی کند .
  دانش آموز مهارت هایی نظیر چرخش دست در نوشتن ، گرفتن صحیح مداد یا خودکار را به خوبی یاد نگرفته است.
 2- عدم حرکت مناسب انگشتان .
3- ناهماهنگی چشم و حرکت دست.
4- وضعیت قرار گرفتن نامناسب دفتر ، مداد یا خودکار به هنگام نوشتن.
 5- نارسایی آموزش معلم در تمرین نوشتاری حروف.
 6- عدم هماهنگی حواس دیداری، شنیداری و حرکتی.
 7- خطا در ادراک دیداری حروف و کلمات.
 8- فاصله ی نامناسب چشم به هنگام نوشتن.
 9- عدم توانایی کنترل دست در هنگام نوشتن.
 10- عدم هماهنگی کلی بدن.
 11- تاخیر در تکلم فرد.
 12- پر تحرکی و بی قراری در هنگام نوشتن.
 13- میز و صندلی های نا مناسب.
ب ) ضعف در حافظه ی دیداری:
  عمده ترین مشکل املایی دانش آموز ان ناتوانی در جایگزینی درست این حروف می باشد، علت عمده ی این نوع غلط های املایی ضعف حافظه ی دیداری است ، یعنی دانش آموز در هنگام نوشتن املا قادر نیست تصویر درست کلمه را در ذهن خود یادآوری کند لذا در باز شناسی حروف هم صدا دارای مشکل هستند.

علل ضعف حافظه ی دیداری
- نقص آموزش معلّم.
 - عدم تمرین و تکرار حروف هم صدا توسط دانش آموز.
- دانش آموز قادر نیست تصویر کلمه را در ذهن خود تجسم کند(تجسم ذهنی کلمه).
- نشناختن حروف.  
- ناتوانی در ترکیب حروف.
ج) ضعف در تمیز دیداری
  در این نوع مشکل املایی ، دانش آموز جزئیات کلمه را رعایت نمی کند مثل ازسه دندانه (س) یکی را نمی نویسد، یا از نقطه ها کم و زیاد می کند به عنوان مثال کلمه ی آش را ( آس) می نویسد. همچنین نا توانی در تمیز و تشخیص تفاوت یک چیز از دیگر چیزهاست. نظیر عدم تشخیص حروفی که دارای تصویر فضایی مشابهی هستند مانند ( ج به جای چ ، د به جای ذ ، ک به جای گ) و بالعکس. بر اساس تحقیقات انجام شده 25% از مشکلات املایی دانش آموزان مربوط به ضعف در تمیز دیداری است. برای رفع این مشکل می توان تمریناتی از قبیل مشابهت ها و تفاوت ها انجام داد .
د) حساسیت شنوایی
  برخی از مشکلات املایی از ضعف شنوایی ناشی می شود در این نوع اختلال املایی دانش آموز به دلیل ضعف شنوایی برخی از این صداها را نمی شنودیا این که آن را اشتباه می شنود.
پایین بودن حساسیت شنوایی عامل اصلی این اختلال است.نمونه ی این اختلال :
- نوشتن مسواک به صورت مسباک ، نوشتن زنبور به صورت زمبور.
علاوه بر اشتباه در نوشتن کلمات گاهی جا انداختن برخی از حروف و کلمات نیز ضعف شنوایی است .
  شیوه ی تلفظ معلّم نقش اساسی دارد با تلفظ شمرده و رسا بودن صدای معلّم عمده این مشکل حل خواهد شد.
ه) عدم دقّت و توجه:
  برخی ازمشکلات املایی نیزمربوط به بی دقتی دانش آموزان دردندانه و نقطه، تشدید وجایگزینی نادرست آن ها واشتباهاتی در سرکش، تشدید ( ّ ) می باشد.  
  علل اشتباه نویسی در دندانه :
1- نا آشنایی با شکل کلی دندانه وحروف دندانه دار
2- نا آشنایی بانوشتن شکل دندانه درکلمه
3- اشتباه درشمارش دندانه های حروف دندانه دارمثل کلمه ی ( نیستند )
4- اشتباه درنوشتن شکل حروف دندانه داردرخط تحریری
5- نا آشنایی با قواعد خط تحریری به ویژه دراتصال حروف دندانه داربه برخی حروف
  معلمان پایه اول به ویژه درآموزش حروف دندانه دار،مراقب و نظارت کامل بر نحوه ی نوشتن دانش آموزان داشته باشند .وبا تمرین و تکراربه برخی تغییراتی که درشکل ظاهری دندانه ها وحروف دراتصال به حروف دیگر رخ می دهد .
آشنا شوند ومهارت یابند. حروف (ب،ن ،ی) نماد برزگ دندانه هستند که دراتصال به هجا یا کلمه ی دیگر تغییر می یانند. آب .... آبی .... توان ... توانا ، پهلوان .... پهلوانان ، موی .... مویه ، روی ... رویه .
  دلایل اشتباه در نقطه گذاری حروف
  اشتباه درنقطه گذاری حروف درکلاس اول معمولاً بیش تراست وبه صورت های زیر دیده می شود :
1- کم گذاشتن نقطه
2- نگذاشتن نقطه
3- زیادگذاشتن نقطه
4- جابه جا گذاشتن نقطه
5- نامناسب گذاشتن نقطه
  اشکالات مربوط به تشدید ( ّ )
اشکالات مربوط به تشدید به صورت های زیردراملا ظاهر می شود.  
1- جا انداختن یا ننوشتن تشدید.
2- بی جا یا اضافه گذاشتن تشدید.  
3- جا به جا نوشتن تشدید .  
  راه کار عملی برای شناسایی و برنامه ریزی مشکلات املایی
  یکی ازمشکلاتی که دانش آموزان با آن مواجه می باشند ضعف املا است.اولین گام برای برطرف کردن هرضعفی شناخت آن می باشد. اگر مربی و معلم به موقع و دقیق مشکلات دانش آموز را تشخیص دهد می تواند سریع راه حل مناسب ومنطقی را برای حل مشکل انتخاب ودرجهت بهبود وضعیت آموزشی دانش آموز اقدام کند.
. مدل املا نویسی که درذیل توضیح داده می شود تا اندازه ی زیادی به معلّم کمک می کند تا به طور دقیق وسریع ضعف املایی دانش آموزان را تشخیص ودرجهت بهبود وضعیت دانش آموز اقدام کند .

   برای درک بهتر کلمات ،گاهی نیاز است که کلمه برای دانش آموزان به همراه تصویر آموزش داده شوند. همچنین برای تجسم ذهنی یک کلمه بهتر است که دانش آموزان آن را با انگشت خود در هوا بنویسند. برای یادگیری بهتر می توان تمرینات فرعی دیگری همچون دنباله نویسی وکامل کردن کلمات ناقص نوشته شده، تعیین تعدادحروف کلمه مثلاً سه حرفی،چهار حرفی و... تعیین تعداد نقطه ها،دندانه ها و ... انجام داد. برای تصحیح املا در این الگو بایستی کلمات مشکل درتابلو نوشته وسپس دانش آموزان با کنترل و نظارت معلّم متن خودرا با آن مطابقت کرده وغلط ها ی خود را استخراج کنند . این مورد می تواند با عوض کردن دفاتر املا و یاتصحیح توسط یک عدّه ی خاص از دانش آموزان انجام شود. در پایان معلم به کمک دانش آموزان مهم ترین مشکلات املایی آن جلسه را در تابلوی کلاس نوشته و به دانش آموزان در آن مورد آموزش می دهد. چنانچه وقت جلسه اجازه ندهد می توان آموزش را به جلسه ی بعد ی موکول کرد .

تعریف املا: 
املا به معنی جانشین ساختن صحیح صورت نوشتاری کلمات ، حروف به جای صورت آوای آن ها ست .
  اهداف درس املا در دوره ی ابتدایی :
1- آموزش نوشتن کلماتی که مورد احتیاج دانش آموزان است .
2- ارزشیابی ازآموخته های دانش آموزان .
3- افزایش خزانه ی لغات دانش آموزان 
4- آموزش شیوه ی نگارش حروف وکلمات 
  در یادگیری املای یک کلمه سه عامل موثر است .
  الف– شنیدن . ب- دیدن و تجسم ذهنی کلمه. . ج- نوشتن کلمه . . با توجه به این سه عامل دانش آموز زمانی کلمه را به درستی خواهد نوشت که آن کلمه را خوب بشنود ودرذهن خود آن را تجسم کند ودرنهایت کلمه را بنویسد.
  حرکتی در زیر توالی آن توضیح داده می شود :
  الف – شنیدن کلمه ، تشخیص کلمه ، ادراک کلمه. . . ب- تشخیص کلمه ، یادآوری و مجسم ساختن تصاویر و باز شناسی کلمه ی صحیح در ذهن . ج- نوشتن درست کلمه ، نوشتن صحیح حروف سازنده ی کلمه و باز نویسی کلمه و توالی مناسب آن ها.  
  به طورخلاصه مدل نگارش کلمات دراملاعبارت از ادراک کلمه ،بازشناسی کلمه وبازنویسی کلمه هر یک ازاین توالی درمدل ، مربوط به یک یا چند فرایند ذهنی است ،ادراک کلمه مربوط به حافظه شنیداری و تمیز شنیداری است .بازشناسی کلمه مربوط به حافظه ی دیداری و توالی دیداری است . باز نویسی کلمه مربوط به حافظه حرکتی است . با توجه به مطالب ارایه شده مدل آموزشی املا به شرح زیر ارایه و معرفی می شود : . . بر اساس مدل ارایه شده کلیه ی برنامه های آموزشی املا بایستی به سه رکن آن یعنی ادراک ، باز شناسی و باز نویسی توجه کنند . بررسی نقادانه ی برنامه ی درسی املا در دوره ی ابتدایی موید این نکته است که برنامه های درسی تنها بر بازنویسی محدود بوده و دو بعد دیگر چندان مورد توجه نیست لذا برنامه های درسی املا از وجه آموزشی به وجه آزمونی تبدیل شده است . برنامه درسی مبتنی بر این مدل که هر سه رکن را شامل شود بر اساس الگویی معرفی می شود.
  الگوی برنامه ی درسی املا : 
1- انتخاب متن املا و نوشتن آن روی تابلوی کلاس و خواندن آن توسط دانش آموزان
2- پا ک کردن متن از تابلو و قرائت آن توسط معلّم و نوشتن آن توسط دانش آموزان 
3- تصحیح املا به صورت گروهی توسط خود دانش آموزان 
4- استخراج فهرست خطا های املایی
5- تمرین ، توضیح و آموزش بر مبنای عمده ترین غلط های املایی
توضیح این که غلط های املایی هر جلسه مبنای آموزشی برای جلسه ی بعدی املا قرار می گیرد.
  مهم ترین محاسن این الگو عبارت از : 
  الف- توجه به بعد آموزشی املا، چون درمراحل پنجگانه ی بالا هدف آزمون نیست . . ب- انعطاف پذیری در متن املا . . ج- توجه به سه رکن برنامه درسی املا از طریق دیدن متن و خواندن و باز شناسی و یاد آوری و کاهش مشکلات و خطاهای املایی دانش آموزان به تدریج با اجرای کامل برنامه . . د- کاهش اضطراب و ترس دانش آموزان از برنامه های درسی املا . ه-چون خطاهای املایی توسط دانش آموزان با را هنمایی معلم استخراج می شوند ، لذا دانش آموزان در رفع آن مصمم می شوند. چون الگو بر پایه ی آموزش املا طراحی شده است لذا توصیه می شود که از نمره دادن به دانش آموزان خود داری شود و ارزشیابی از کمی به کیفی تغییر یابد و این فرایند تا زمانی ادامه یابد که غلط های املایی به حداقل برسد. نمره دادن به املا بر اساس این الگو تنها در املای امتحان پیش نهاد می شود. نکته ی قابل توجه دیگر، کلاس بایستی از حالت سنتی خود به کارگاه آموزشی تبدیل شود و همه ی فراگیران در نقش یادگیرنده و یادهنده باشند و تعامل های بین فردی گسترش یابد .برای قرائت متن املا با توجه به این که متن چندین بار خوانده شده و توضیحاتی توسط معلم بر آن داده شده است ، توصیه می شود هر بند ازمتن املا فقط دو بارتکرارشده و مدت زمان تقریرمتن حداکثر 25 دقیقه باشد.حداکثر متن املا درهرجلسه براساس توان دانش آموزان ونوع متن از لحاظ دشواری کلمات وعبارات متغییر می باشد . ولی به جهت هماهنگی مقدارمتن املا درپایه های مختلف بدین شرح پیش نهاد می شود.

. * . برای پایه ی اول ابتدایی درنیم سال اول 8 جمله حداکثر 35 کلمه ودرنیم سال دوم 10جمله حداکثر40 کلمه

* برای پایه دوم ابتدایی حداکثر10 سطروحدود100 کلمه

* برای پایه سوم ابتدایی حداکثر12 سطر وحدود 120 کلمه

* برای پایه های چهارم وپنجم ابتدایی حداکثر15سطر وحدود 150 کلمه
 
  توصیه های مهم برای تقویت املا نویسی : 
  خوانا ، زیبا ، درست و روان نوشتن در همه ی زبان ها ودربرنامه ی آموزشی همه ی ملّت ها وجود دارد . وقتی درست بنویسیم هم خودمان از نوشتن لذّت می بریم و هم کسی که نوشته را می خواند راحت و زود تر به نظر و خواسته ی نویسنده پی می برد . چه بسیار بد فهمی ها محصول بد نوشتن یا غلط نوشتن کلمات است و چه حادثه ها که بر اثر این بد نوشتن یا غلط نوشتن گریبان گیر افراد جامعه شده است . املا تلاشی است برای درست نوشتن ،در املا ، دانش آموز می آموزد که چگونه درست ، خوانا وزیبا بنویسد . 
  در شیوه های نوین آموزشی ، املا تنها وسیله ای برای صحیح نوشتن نیست بلکه گاه با نگارش و حتی انشا پیوند می یابد و آموزگار هم زمان دو مقوله ی نوشتن درست و نوشتن خلاق را آموزش و تمرین می دهد. 
 نکات مهم و اساسی در املا نویسی : 
  *در نظر گرفتن شرایط روحی و روانی فراگیران
  * از گفتن املا ی طولانی بپرهیزید.  
  * فقط به یک شیوه املا نگویید.  
  * املا ها را به بیشتر به شیوه ی داستانی طرح و اجرا کنید . 
  * هنگام گفتن املا صبور و شکیبا باشید .املا گویی اعصاب فولادین و حوصله ی آهنین می خواهد ، عجله و کم حوصلگی ممکن است برای همیشه املا را تعطیل کند .
  * در طول نوشتن املا دانش آموزان را به درست نویسی ، زیبا نویسی ، رعایت فاصله ی کلمات و گذاشتن نشانه های سجاوندی تشویق کنید .  
  * پاکیزگی در نوشتن و حفظ املا های نوشته شده برای دانش آموزان لازم است .او با مرور املا ها می تواند ضعف ها و نیز سیر رشد خود را دریابد .  
  * در نوشتن املا تنها به درست نویسی توجه نشود بلکه به شکل حرکت دست ، نوشتن ، فاصله با کاغذ و سایر مسایل بهداشتی دقت شود .  
  * کلمات نادرست هرگز بیرون از جمله و به صورت انفرادی و مجزا برای دانش آموز تکلیف نکنیم . دانش آموز باید در جمله کلمات را یاد بگیرد.  
  * نشانه گذاری و شروع از سر سطر و ...را حین املا آموزش دهیم .
  * به دانش آموزان آموزش دهیم که در املا نویسی کم تر از پاکن استفاده کنند.  
  * یادمان باشد املا فرصت مناسبی برای ایجاد صمیمیّت و بستن پل عاطفی و تربیتی با دانش آموزان است این فرصت را پاس و سپاس بداریم .  
منابع
1- روش تدریس فارسی ابتدایی دوره ی کاردانی تربیت معلم کد 6004
2- مجله رشد معلم شماره ی 6 اسفند ماه 73
3- ملکوتی ، زهرا ، املا به شیوه ی بارش مغزی، مجله ی رشد آموزش ابتدایی 
4- تبریزی ، مصطفی ، درمان اختلالات املا نویسی