دبستان اندیشه ی نو

ارائه دهنده ی طرح : احمد فتاحی (معلم پایه سوم ) نام ماده ی درسی: علوم تجربی نوع درس : وجود هوا در خاک نام فعالیت : مکمل متصل هدف از انجام فعالیت : تغییر نگرش شرح مختصر فعالیت انجام شده : ازآنجایی که علوم باید برمبنای فعالیت علمی و عملی تدریس شود و درک مفاهیم علمی از راه مشاهده وآزمایش بهتر صورت می پذیرد ، می طلبد که در تدریس آن بر جنبه های عملی و عملکردی بیشتر تأکید گردد .از طرفی چون یکی از نیازهای مهم جانوران ، نیاز به هوا جهت تنفس وزنده ماندن می باشد و این مفهوم در علوم تجربی پایه ی سوم نقش اساسی را ایفا می کند و برای دانش آموزان ضروری است که بدانند در داخل خاک نیز هوا وجوددارد وجانوران درون خاک برای تنفس از آن استفاده می کنند. تصمیم بر این گرفته شد که جهت تفهیم این مطلب فعالیتی عملی ( به صورت آزمایش )طراحی گردد تا فراگیران با مشاهده ی دقیق آن به وجود هوا در داخل خاک پی ببرند . ارزشیابی: در این فعالیت ارزیابی به دو شیوه صورت می گیرد .1- دانش آموزان خود در حین اجرای فعالیت کار خود را مورد ارزیابی قرار می دهند و نتیجه ی لازم را می گیرند .( خود ارزیابی ) این امر در نظام فعلی ارزشیابی بسیار مورد توجه قرار گرفته است . 2- آموزگار در جریان اجرای فعالیت کار دانش آموزان را از طریق مشاهده و تکمیل برگه های سیاهه ی رفتار یا چک لیست مورد ارزیابی قرار داده و کیفیت اجرا را مشخص می نماید . تحلیل محتوی (نیاز سنجی) دلایل نیاز به این طرح : ازآنجایی که علوم باید برمبنای فعالیت علمی و عملی تدریس شود و درک مفاهیم علمی از راه مشاهده وآزمایش بهتر صورت می پذیرد ، می طلبد که در تدریس آن بر جنبه های عملی و عملکردی بیشتر تأکید گردد .از طرفی چون یکی از نیازهای مهم جانوران ، نیاز به هوا جهت تنفس وزنده ماندن می باشد و این مفهوم در علوم تجربی پایه ی سوم نقش اساسی را ایفا می کند و برای دانش آموزان ضروری است که بدانند در داخل خاک نیز هوا وجوددارد وجانوران درون خاک برای تنفس از آن استفاده می کنند. تصمیم بر این گرفته شد که جهت تفهیم این مطلب فعالیتی عملی ( به صورت آزمایش) طراحی گردد تا فراگیران با مشاهده ی دقیق آن به وجود هوا در داخل خاک پی ببرند . تعیین هدف : نگرشی:ایجاد نگرش مثبت نسبت به درس علوم – ایجاد حس همکاری وتعاون – ایجا علاقه وانگیزه در انجام فعالیت ارزشگذاری وپیشقدم بودن در کارهای فردی وگروهی – پذیرش مطالب با دلیل ومنطق و واقع بینانه کشف شهود عینی واحساس لذت درونی در فراگیران- فعال نمودن ذهن کاوشگری وکنجکاوی به کمک بارش مغزی وفعالیت گروهی – رعایت نکات ایمنی وبهداشتی مهارتی:ایجاد مهارت استفاده از وسایل جهت انجام فعالیت- دقت وسرعت عمل در حین انجام فعالیت جمع آوری اطلاعات در مورد یکی از نیازهای جانوران (هوا) -بیان وارائه نتیجه ی فعالیت عیین فعالیت یافعالیت های متناسب با نیاز سنجی ارائه شده: دراین فعالیت مکمل دانش آموزمحورفعالیت است وفراگیر آن چه را که در ذهن دارد برزبان آورد ه (بارش مغزی ) و خود عملاً به کشف قوانین عملی دست می یابد (مکاشفه) . به کاربردن ابزار ووسایل وانجام فعالیت جهت پی بردن به وجود هوا در داخل خاک شناخت یکی از نیازهای مهم همه ی جانوران (هوا ) اجرای فعالیت :(مراحل عملی اجرای فعالیت به صورت مرحله به مرحله ) - معلم دانش آموزان را به صورت تصادفی در گروه های ( 4نفره ) گروه بندی می کند. 2- معلم مقدمه ای درباره ی فعالیت بیان می کند وذهن دانش آموزان رادر این موردآماده ودر آنها ایجاد انگیزه می کند . 3- معلم با طرح سوال ونوشتن آن در پای تابلو باعنوان (چرا هنگام باریدن باران کرم های خاکی از خاک بیرون می آیند.)حس تفکر خلاق وکنجکاوی فراگیران را بر می انگیزد. سپس فراگیران با تعامل فکری، آنچه را در ذهن دارند به صورت فرضیه برزبان آورد ه ودرتابلو درج می شود ،سپس پاسخ های داده شده ی فراگیران ( فرضیه ها ) با اجرای عملی فعالیت ارزیابی می شوند . 4-پس ازتوجیه کامل گروه ها ومشخص نمودن وظایف اعضای گروه ها ،یک کاسه ی پرازخاک ویک بطری آب دراختیار هرگروه قرار داده می شود 5-با راهنمایی معلم از گروه ها خواسته می شود یک باره آب را روی خاک بریزند به طوری که آب تمام سطح خاک را بپوشاند. 6- فراگیران با مشاهده ی دقیق متوجه می شوند که حبابهایی از خاک بیرون می آیند . 7- فراگیران به کمک تجارب قبلی وراهنمایی معلم در می یابند که نفوذآب در داخل خاک باعث خروج هوای داخل خاک می شود باسوال و خاک خالی از هوا می شود . پاسخ های پی در پی کاری می شود تا دانش آموزان متوجه شوند 8- سپس فراگیران به این نتیجه می رسند ازآنجایی که موجودات زنده از جمله کرم خاکی برای تنفس احتیاج به هوا دارد و چون درهنگام بارش باران هوا ازداخل خاک خارج شده وقطرات باران جای آن را می گیرد در نتیجه کرم خاکی ناچار می شود برای تنفس وزنده ماندن به روی خاک بیاید درپایان آزمایش وحصول نتیجه دانش آموزان از اینکه توانسته اند به پاسخ مورد نظر دست یابند احساس لذت می کنند . ارزشیابی از فعالیت: معیارهای ارزیابی از فعالیت اجرا شده : - جذابیت فعالیت برای دانش آموزان از طریق مشاهده و تکمیل چک لیست ها قابل ثبت و اندازه گیری می باشد. -دانش آموزان در فعالیت گروهی آن چه را در ذهن دارند بیان کرده وبه کشف قوانین عملی دست می یابند و به صورت خود ارزیابی ،خود اقدام به ارزیابی کار خود خواهند نمود . -از طرفی دیگر نتیجه گرفته شده و رسیدن به هدف مورد نظر (وجود هوا در داخل خاک –بیرون آمدن کرم خاکی از خاک موقع باریدن باران ) نیز می تواند یکی دیگر از شیوه های ارزیابی فعالیت و معیار لازم برای ارزیابی باشد. امکانات مورد نیاز طرح: 6عدد کاسه –خاک به اندازه ی کافی – آب به اندازه ی کافی – 6عدد کارت مقوایی –گچ – تابلو –کتاب درسی مکان وماه اجرای طرح: کلاس درس –آبان ماه 89